نوشته ها در دسته بندی: مقالات

بسم اهلل الرحمن الرحیم
حال خوب سالمندان در مراکز نگهداری
سالم؛
بی مقدمه شروع میکنم؛
شاید خیلی از مواقع، از مقابل درب یک مرکز نگهداری سالمندان گذر کرده باشید و به خود بگوئید ! بیچاره ها !
چقدر بچه های بی انصاف و بی رحم و بی مالحظه ای دارند.
هیچ احترامی برای پدر و مادر و یا … قائل نیستند!
ولی بعنوان مدیری که حدود بیست سال در این مراکز وقت و زندگیشو صرف کرده و از نزدیک با مسائل مربوط مواجه بوده ،
به شما عزیزان خواهم گفت؛
صبر کنید ، کمی جلو بیایید ، نترسید ، وارد شوید و با دقت نگاه کنید .
پیش داوری و قضاوت نکنید ، اجازه دهید توضیحی دهم تا شاید آرام شوید!
ما در کشوری که در حال پیر شدن مردمانش است زندگی می کنیم ، خانواده ها یک و یا دو و بندرت سه فرزند دارند.
میانگین طول عمر متوسط در کشور حدود 76 سال می باشد.
سالمندان ما حمایت و خدمات اجتماعی ، خیلی کم دریافت می کنند.
دولت با مشکالت عدیده در این رابطه روبرو است و مطمئنا بعلت عدم برنامه ریزی صحیح ، فراوانی این مشکالت را در سالهای
آتی ، در جامعه بیشتر تجربه خواهیم کرد.
حال برمی گردیم به بحث اصلی:
حال خوب سالمندان در مراکز سالمندی و اینکه چه راهکاری می توان ارائه داد.
تقریبا 90 %سالمندان مستقر در این مراکز، از معلولیت و بیماریهای زمینه ای متعددی در رنج هستند، از جمله ؛ عدم کنترل
اداره مدفوع ، عدم توانایی در راه رفتن ، شنیدن ، بینایی و زخم های بستر و آلزایمر و اختالالت شخصیتی و ….
لطفا کاله خودتان را قاضی کنید.
با توجه به شرایط زندگی مخصوصا در شهر های بزرگ با خانه هایی به مساحت 40،50،60 متری و مشغله کاری افراد ، چه زن
و چه مرد و اکثرا دو شغله ، چگونه و تحت چه شرایطی می توان درخواست خدمت رسانی به عزیزان سالمندشان را در منزل از
آنها خواست؟

در صورت نگهداری این عزیزان با چه مشکالت روحی و روانی و مالی مواجه خواهند بود و اگر فرزندی نیز در این بیبن باشد
،چه لطمات روحی و روانی به او وارد خواهد شد؟
تقاضا دارم با توجه به شرایط اجتماعی و فرهنگی زمان حال قضاوت کنید؛
آیا ما در جوامع کنونی به مراکزی برای نگهداری از سالمندان به طور جد نیازمند نیستیم؟
هستیم ، اما چگونگی این مراکز می تواند مورد بحث باشد.
در کشور ما سازمان بهزیستی متولی این مراکز می باشد و مجوز تاسیس ، جهت افراد ، توسط این سازمان صادر می گردد.
با توجه به دستورالعمل ها و پروتکل های صادره از طرف این سازمان ، به طور قطع این مراکز می توانند مراکزی امن برای پدر
و مادرها و خانواده ها باشند؛ زیرا طبق این دستورالعمل ها ارائه خدمات بهداشتی و توانبخشی و نگهداری و مراقبتی ، همراه با
کارشناسان مربوط و متخصصان مورد نیاز در این مراکز اجباری است و در صورت نظارت و رهبری صحیح از طریق این سازمان
محترم ، مراکز توانسته و می توانند بار سنگینی از دوش خانواده و دولت بردارند.
مسئله اساسی در رابطه با این مهم می تواند ،دوری سالمند از خانه و خانواده و احساس تنهایی و عدم امنیت و کمبود عاطفی
باشد که بایستی مورد توجه قرار گرفته و ملزومات تقلیل این احساسات مهیا گردد.
اینجانب در اینجا در حد توان علمی و تجربی خود توصیه هایی برای تمامی دست اندرکاران و مدیران مراکز و پرسنل محترم ،
ارائه خواهم داد و امیدوارم مورد توجه قرار گرفته و ما را به هدف تعریف شده حال خوب سالمند در مراکز برساند.
با تمامی انسان ها دو نوع احساس بنیادی از لحظه تولد تا مرگ همراه است.
*احساس ترس و احساس عشق*
با احساس عشق و باور آن در زندگی ، احساس ترس کمرنگ و ناپدید شده و احساس امنیت که بعد از نیازهای فیزیولوژیکی و
بقا ، قویترین حس نیاز برای هر موجود و هر انسانی شکل می گیرد.
و من و تو ، ای گرامی ، که دست اندر کار هستیم ،با یاری خداوند بایستی واالترین توان خود را برای ایجاد این حس در این
عزیزان به کار بندیم.
باشد که لبی را خندان ، قلبی را آرام و روانی را به آرامش رسانیم.
یک: ایجاد روحیه ایمان و باور به عشق ، مهربانی و بخشش و بخشاینده بودن خداوند و زندگی پس از مرگ در سالمندان و
پرسنل.
دو: آموزش لبخند به پرسنل: لبخند زدن در هنگام خدمت به عزیزان را آموزش داده و آموختن این اصل که جوابگو بودن به
درخواستسالمندان ، با لبخند به آنها احساس امنیت داده و حال آنها را خوب خواهد کرد.
سه: نوازش؛ انسان ها قبل از اینکه دوست بدارند ، دوست دارند که دوست داشته شوند.

با در آغوش گرفتن و نوازش کردن و با محبت و گرمی صحبت کردن و سخنان مهر آمیز گفتن ، نشان دهیم که دوستشان
داریم تا دوستمان بدارند و حس تنها بودن و تنهایی آزارشان ندهد.
چهار: نگاه کردن: نگاه کردن گویای انرژی مثبت یا منفی درونی ماست.
زمانی که محبت آمیز نگاه می کنیم ، انرژی مثبت درون ما توسط این عزیزان حس خواهد شد و آرام گرفته و آن احساس
امنیتی که به آن ،حتی بیشتر از آب و غذا نیازمند هستند را خواهند داشت.
باید بیاموزیم و اموزش دهیم حس های خوب زندگی کردن و مهرورزی را داشته باشیم و منتقل کنیم.
*حس خوب بودن را…*
*به امید آن روز*

سالمندی تنها بر گذر عمر دلالت ندارد. بلکه بیش‌تر بر بروز جریان‌های زیستی و بیولوژیکی دلالت دارد که در طول عمر رخ می‌دهد. این عامل باعث شده تا تعریفی کامل و جامع از سالمندی وجود نداشته باشد. سالمندی را نباید در حکم بیماری دانست. بلکه باید آن را به عنوان یک فرآیند طبیعی مورد بررسی قرار داد. نه تنها انسان بلکه هر موجود زنده دیگر روی کره زمین با گذشت زمان دچار اختلال در عملکرد فیزیولوژیک بدن می‌شود. عوامل سالخوردگی در انسان ناشناخته است. با این حال به نظر می‌رسد که سالخوردگی نتیجه هر دو عالم داخلی و خارجی می‌باشد.

تغییرات ساختار به معنی تمامی تغییراتی ظاهری و یا داخلی است
به طور کامل و جامع، سالمند کسی است که در گذر زمان و در برابر شرایط محیطی به تدریج توانایی دستگاه‌های مختلف بدن خویش را از دست داده، بروز بیماری‌ها در وی افزایش یافته و نهایتاً مرگ به وقوع می‌پیوندد. سالمندی به معنای از دست دادن تدریجی توانایی دستگاه‌های بدن همانند حرکت، دویدن، تکلم و فعالیت‌های شخصی در برابر شرایط محیطی و افزایش بروز بیماری‌ها در نهایت وقوع مرگ نیز تعریف شده است.
به طور کلی سالمندی را می‌توان ناشی از اثرات سوء کهولت، افت قابلیت‌های جسمانی و ظرفیت کاری باشد. نیاز به توضیح است که منظور از افت ظرفیت کاری، کاهش بسیاری از عملکردهای بدن همانند کاهش اکسیژن مصرفی، قدرت عضلانی، انعطاف، تعادل، سرعت انتقال عصبی، میزان سوخت و ساز پایه، برون ده استراحتی قلب، ظرفیت حیاتی، تهویه روی و بسیاری از عملکردهای بدن است.

بنابر عقیده بسیاری از محققان و پژوهشگران روند پیری و سالمندی پیش از تولد آغاز و با روند رشد، فرد روز به روز پیرتر می‌شود. پس از دوران نوزادی و کودکی، بلوغ فرا می‌رسد و با ادامه آن در سن 20 تا 25 سالگی رشد، متوقف می‌شود. اولین علائن و آثار پیری معمولاً در محدوده سنی 30 سال، یعنی زمانی که دوران میانسالی نمایان می‌شود.

تاکنون ثابت شده است که فرآیند تکامل سیستم‌های بدن انسان، فقط تا مقطعی از دوره زندگی سیر صعودی و مثبت را طی می‌کند و از آن مقطع به بعد، سیر نزولی در تمام افراد به صورت یک فرآیند و قانون کلی و ثابت در یک مقطع خاص شروع و ظاهر نمی‌شود و از یک شخص به شخص دیگر و از یک دستگاه بدن به دستگاه‌های دیگر بدن متفاوت است.

ورزش سالمندان، ورزشی سبک و مخصوص این دوران است. سالمندی یکی از دوران و عمر هر انسان است که همانند تمامی ادوار نیازهای منحصر به فرد خود را طلب می‌کند. اما از آنجایی که ورزش ضامن سلامتی است و در تمامی طول زندگی انسان موجب شادی و نشاط افراد می‌شود، شخص سالمند نیز، نیازمند انجام ورزش‌های روزانه و مکرری است که به صورت پی در پی و تحت نظر پزشک انجام شود. به طور عمومی تمرینات سبکی باید زیر نظر پزشک انجام شود که فشار و آسیبی به اندام فیزیکی افراد سالمند وارد نکند. در ادامه برخی از آن‌ها ورزش‌هایی که برای سالمندان مفید است، آورده می‌شود.

در مجموعه سرای بزرگان الهام، تمامی ورزش‌ها به همراه متخصصان ورزش و تغذیه انجام می‌شود.
برای انجام ورزش نیاز است نخست هر فرد به مدت 5 دقیقه بدن خود را گرم کنید. راهکارهایی همانند نرمش‌های سبک، نرمش‌های کششی و راه رفتن ملایم برای گرم کردن اولیه نیاز است. 2- بهتر است حین انجام ورزش متخصصان و پزشکان در نزدیک سالمندان وجود داشته باشند تا در صورت ایجاد آسیب فیزیکی سریع‌ترین اقدامات را در کوتاه‌ترین زمان انجام دهند. 3- ورزش‌هایی که باید در این دوره انجام گیرد، باید بسیار ساده و راحت باشد. 4- تمرینات باید در سه صورت هوازی، قدرتی و انعطاف‌پذیر انجام شود. 4- تمرینات هوازی که مناسب افراد سالمند باشد، پیاده‌روی است. زیرا پیاده‌روی، فاقد فشار آنچنانی بوده و آسیبی بر مفاصل وارد نمی‌کند.

5- سالمندان و بزرگانی که از توانایی جسمانی مطلوبی برخوردارند، می‌توانند از ورزش‌های دیگری همانند کوه‌پیمانی و یا دوچرخه سواری انجام دهند. 6- در ورزش‌های هوازی سالمندان، سرعت باید متوسط تا کم بوده و هرگز از سرعت بالا برای پیاده روی و یا رکاب زدن استفاده نکنند. همچنین نیاز به توضیح است که حجم و مسافت ورزش نباید سنگین و زیاد باشد. 7- باید به خاطر داشت که پس از اتمام ورزش نباید به یک لحظه ایستاد و ورزش را متوقف کرد. بلکه باید به تدریج از حرکات کاسته و در نهایت پس از 5 تا ده دقیقه از حرکت ایستاد.

همان‌طور که در سطور فوق ذکر شد بهتر است ورزش سالمندان تحت نظر پزشک انجام شود. در مجموعه سرای بزرگان الهام با بررسی وضعیت جسمانی هر فرد، برنامه ورزشی اختصاصی ارائه می‌شود تا ضمن بهره‌مند از شادی و نشاط حاصل از ورزش، آسیبی به بدن و فیزیک وی وارد نشود.

نیازهای روانی سالمند به طور کلی مقوله گسترده‌ای ست. انسان با ورود به دوره سالمندی، دچار تغییراتی در رفتارهای روانی و فیزیکی شده و به تدریج ناتوانی‌های فیزیکی و کم‌تر روانی وی ظاهر می‌شود. این عامل باعث بروز سرخوردگی در برخی از افراد شده و به تدریج باعث ایجاد انزوای اجتماعی در افراد می‌شود. بدین دلیل امروزه بسیاری از محققان و پزشکان این عرصه تمام خود را به این مقوله گسیل داشته‌اند تا به طور طبیعی راهکارهایی مؤثر و کاربردی ارائه دهند تا از انزوای اجتماعی سالمندان و بزرگان این سرزمین جلوگیری کنند. زیرا که بروز انزوای اجتماعی سالمند موجب گوشه‌گیری وی، کاهش ارتباطات اجتماعی و صمیمی، احساس تنهایی شده و به تدریج باعث افسردگی تا سطوح مختلف و حاد می‌شود. بروز افسردگی خود تأثیر سویی در سلامتی و نشاط افراد داشته و به نوعی تهدید برای سلامتی فیزیکی و روانی سالمندان به شمار می‌آید.

برای ممانعت از انزوای اجتماعی سالمندان، نخست باید نیازهای آن برطرف شود.
برای جلوگیری از انزوای اجتماعی سالمندان باید در وهله نخست نیازهای آنان برطرف شود تا از این طریق زمینه شادی و شعف آنان را فراهم آورد. این نیازها به طور کلی قابل تقسیم به پنج گروه نیازهای عاطفی، نیاز به گردش و تفریح، نیازهای معیشتی، نیاز به فعالیت‌ها و مشارکت‌های اجتماعی و احساس امنیت مادی و معنوی است. بدین دلیل سالمند در دوران سالمندی خود در محیطی قرار گیرند تا این نیازها به طور کامل رفع شده و با فراهم شدن نیازها از امکان انزوای اجتماعی سالمندان کاسته شود.

در مجموعه سرای بزرگان الهام زمینه برای شادی بزرگان جامعه فراهم شده است.
یکی از مجموعه‌های که قادر به رفع نیازهای فوق‌الذکر می‌باشد، بی‌شک مجموعه سرای بزرگان الهام است که در جردن قرار دارد. این مجموعه با استفاده و به کارگیری بیش از چهل کادر پزشکی و اجرایی متخصص سعی در ایجاد شرایطی دارد که نیازهای دوران سالمندی را برطرف کرده و از این طریق مانع از انزوای اجتماعی سالمندان و بزرگان این جامعه شود. بدین دلیل این مجموعه با برخورداری از پارک انحصاری، باشگاه ورزشی، آلات موسیقی، برگزاری مراسم‌های تفریحی و اجرای تورهای مسافرتی کوتاه مدت، زمینه را برای ایجاد شادابی سالمندان فراهم کرده است. از سویی دیگر با حضور پزشکان ورزش‌ها و فعالیت‌های روزانه‌ای برای سالمندان تنظیم می‌شود تا مانع از آسیب‌های احتمالی به آنان شود.

سالمندیِ موفق
تعریف یکسانی از سالمندیِ موفق وجود ندارد. امروزه مشخص است که این ساختار اشاره به عدم وجود ناتوانی و یا ترکیب تعاریف مثبت ویژه در بین افراد (سالم بودن) دارد. به هر حال سالمندی موفق فراتر از عدم وجود ناتوانی و بیماری تعریف شده است. حتی در بافت‌های بدنی مزمن، افراد سالمند ممکن است سالمندی موفق را تجربه کنند که این موضوع به تمایز بین بیماری مزمن و نگرش به خود به عنوان یک بیمار اشاره دارد.
در تعریف فراگیری از سالمندی موفق آمده، سالمندی موفق ترکیبی از بقاء (طول عمر)، سلامتی (فقدان معلولیت) و رضایت از زندگی (خوشبختی) است. علاوه بر آن برخی از سالمندشناسان واژه‌های مترادفی مانند انطباق و یا سازگاری با سالمندی را به کار می‌برند. برخی از محققان میان سالمندی طبیعی و سالمندی موفق تمایز وجود دارد قائل می‌شوند، ایشان سالمندی موفق را این گونه تعریف کرده‌اند. عدم وجود ناتوانی و بیماری، عملکرد شناختی و بدنی خوب و مشارکت فعال در زندگی تعاریفی از سالمندی موفق بر کنش شناختی، ادراک کنترل و رضایت‌مندی از زندگی متمرکز است.
برخی دیگر از محققان سالمندی موفق را به حد اعلی رساندن کنش شناختی می‌داند و کنش‌شناختی را به عنوان ترکیبی از معانی کلامی، جهت گیری فضایی، استدلال استقرایی، عدد و روایی لغت توصیف می‌کند. سالمندی موفق را دستیابی به پتانسیل های بالقوه فیزیکی، اجتماعی و روانی می داند به گونه ای که هم برای خود فرد و هم برای دیگران دلپذیر باشد. عده‌ای از محققان به این نتیجه رسیده‌اند که سالمندانی که زمانی را صرف سرگرمی‌هایی مانند خواندن و نوشتن می‌کنند و به فعالیت‌های اجتماعی می پردازند نمرات بالاتری در مقیاس‌های سالمندی موفق می گیرند، در میان شرکت کنندگان، افرادی که به مشاغل درآمدزا مشغول بودند نیز نمرات بالاتری نسبت به افرادی که به فعالیت های داوطلبانه مشغول هستند می گیرند در مطالعات او جنس، آموزش و وضعیت اقتصادی، ارتباطی با سالمندی موفق نداشت.